Henüz şöhreti tırmanmış değil. Tarihin en unutulmaz Performans Sanatçısı-Marina Abramovic!
1979 günü unutulmayacak bir gösteri sergiledi. ‘’RHYTHM 0’’ adını verdiği bu gösteride ne olduysa her şey o 6 saatte meydana geldi. Yapması gereken olduğu yerde sabit durmaktı. Ayrıca gösteriye davetli gelenlerin tutumlarına göre yerleştirilmiş bir masa ve üzerine bırakılmış birçok farklı obje vardı. Bunların arasında silah ve bıçak bile vardı. Tüm izleyenler bu metaryalleri dilediği gibi kullanabilecekti. Gösteri boyunca Marina, tıpkı cansız bir manken gibi eylemsizce duracak ve kendini bir sanat eseri gibi lanse edecekti. Yaklaşık 6 saat süren Performans Sanatı hiçte istediği gibi gitmedi aslında…
Keyifli geçen birkaç saatte her şey normal seyrinde geçiyordu. Kimi masada duran gülleri eline sıkıştırıyor, kimisi masada duran yiyeceklerden yediriyordu. Kim bilebilirdi ki gösteri uzadıkça vaziyet farklı bir hal alacaktı. Herhangi bir tepki ile karşılaşmayan seyirciler, zaman geçtikçe içindeki vahşeti belli etmeye başladı. Kadının elini sıkan, ona gül uzatan insanlar birer canavara büründü sanki. Belki de bütün bu olacakları başından düşünmüştü Marina Abramovic ama gösterinin amacı beklide buydu.
İzleyiciler arasından bir kişi Marina’nın alnına silah dayadı. Diğer bir kişi suratına masanın üzerinden aldığı kalemle yazılar yazmaya başladı. Sanatçının hala bir tepki vermediğini görenler, daha ileri giderek kadının vücuduna dokunmaya, göğüslerini sıkıştırmaya ve cinsel tacizlere kadar ileri gittiler. Marina’nın gözlerinin yaşarmasına bile aldırış etmeyen izleyiciler bu sefer daha iğrenç bir şey yaptı ve Marina’nın elbiselerini parçaladılar. Boynunun belli kısımlarını bıçakla çizerek yaraladılar. Kan emenler, vücuduna dokunanlar kadını kucağına alarak oradan oraya bir eşya gibi taşıdılar ama Marina hala gösterisinden taviz vermeden tüm soğukkanlılığıyla pasif kalmaya devam etti.
İçlerinden bir adam ve bir gurup masanın üzerine yatırıp tecavüz edecekti ki; bu olaya dur diyecek seyircilerde vardı gösteride. Gurubun Marina’ya tecavüz eyleminden vazgeçildi fakat çıplak fotoğrafını çektiler…
İçlerinden bir kadın Marinanın dolan gözlerini sildi ve ona sarıldı. Birlikte ağladılar. Kadının yanı sıra sanatçıya yapılanlardan rahatsız olan çok az bir kitle onu korumaya çalışarak kıyafetlerini geri giydirdi.
Vücudundaki çizikleri bantla kapattılar. 6 saat sonunda gösterinin tamamlanasıyla ona işkence yapanlar dehşete düştü ve hemen oradan kaçıştılar. Aslında performans sanatından çok toplumsal bir deney olarak hafızalara kazındı bu olay.
Bende Performans Sanatçısı Marina Abramovic’in hayatındaki en dehşet verici performans sanatını sizlere anlatmaya çalıştım. Sadece insan olmak yetmiyor. Bunun yanında toplum bilincininde yüksek olması lazım ki; artık böyle senaryolar yaşanmasın. Kadını bir obje gibi görmekten çok, kadın da bir erkek gibi temel haklara sahip olması düzenini aşılamaya çalışmak isterim fakat son yıllarda gittikçe artan kadına şiddet ve cinsel istismar eylemlerine yukarıdaki sanat yazımla tepki çekmek istedim. İnsan bilinci ne kadar kapalıysa, cehalet o denli büyük olur. Son 10 yılda Kadına Şiddet ve Çocuk İstismarı vakaları %700 arttı. Devlet tarafından bir önlem alınmaz ise bu durum gittikçe içinden çıkılamayan bir hal alacak. Herkesin kendi bedeni ve herkesin yaşama hakkını kimse kimsenin elinden alamaz. Bizler insanız. Evrendeki bütün canlılar gibi yaşama isteğimiz varken insanoğlunun ve sadece insanoğluna has temel içgüdü yani benlik duygusunun insana neler yaptırabileceğinin kanıtını, yukarıdaki yazıda sizlere örnekleri ile verdim. 3 yaşındaki minicik çocuğa yapılanlar, yurtlarda küçük çocuklara tecavüz ve cinsel istismar vakaları, eşini kaç yerinden bıçaklayarak öldüren adam, bütün bunları medya da gördük duyduk. Toplum psikolojisini yerinden oynatacak bu şeytani olaylar bitmedikçe insanlık ve dinlerin bir önemi kalmayacak. Özellikle geneli müslüman olan toplumumuzda bu tür çirkinliklerin yaşanması, kendimizi biraz sorgulamamız gerektiğinin apaçık kanıtı. Çevrenizde veya karşılaştığınız bu tür olaylarda lütfen duyarlı olun ve böyle bir durumda tüm dünyaya bu kirli olayı aktarmak için mücadele edelim.
Umarım ülkemiz ve dünya çağdışı bu iğrenç hikayelerle asla anılmaz ve bu olaylar son bulur.
Esenlikler dilerim.
Metin Tapmaz