Rus Patrik’i Kirill’in TV’de yaptığı söyleşinin Ermenistan ve diasporasındaki yankıları sürüyor, sürecek. Bunlardan birine gönderdiğim yanıt metnini başlangıçtaki yorumla birlikte aşağıda sunuyorum.
Ülkü Bassoy <bassoy@gmail.com>
Her ne kadar Ermenistan Dışişleri Bakanlığıyla Kutsal Etchmiadzin (Ermeni Apostolik Kilisesi’nin Yönetsel Merkezi), Moskova ve Tüm Rusya Patriği Kirill’in Rus Devlet TV’sindeki Noel söyleşisinde dile getirdiği “Osmanlı İmparatorluğunda azınlıkların öldürülmediği(termination);…şu veya bu taraftan verilen kayıplara neden olan askeri harekatı saymazsak, Müslüman Dünyası bugün süregelen duruma benzer bir şeye tanık olmadı” açıklaması üzerinde durmayarak konuyu deşmemeye karar verdiyse de durum, Fransız Anayasa Mahkemesi’nin Ermeni tezlerini yerle bir eden hükmünü önemli bir Hristiyan Kilisesi’nce güçlendiren bir nitelik kazanmış ve Ermenistan’la diasporası için yutulması oldukça güç bir “Kirill Lokması” oluşturmuştur: Bu gelişmenin anlayışla karşılanması gerekiyor: Gerçekten, yakından bakıldığında Patrik Kirill’in anılan söylemlerini kabul edilebilir bir rastlantısallıkla değil, tartarak, düşünerek dile getirdiği görülmektedir: “Şu veya bu taraftan verilen kayıplara neden olan askeri harekatı saymazsak ” diyerek Patrik, 1915 olaylarının:
1) 1. dünya savaşı sırasında meydana geldiğine;
2) Bu nedenle her iki tarafın da kayıplar vermiş olduğuna dikkat çekmiş; ayrıca,
3) “Osmanlı İmparatorluğunda azınlıkların imha edilmediğininin” de altını çizerek 1915 olaylarının bir “soykırımı” sayılamayacağını vurgulamıştır. Ermeni Soykırımı’nı yaşamlarının ayrılmaz parçası durumuna getirmiş olanların boğazlarından geçmemiş- kolay kolay geçmeyecek- Patrik Lokmasının harcını yukarıdaki sıraladıklarımız oluşturmuştur. Her ne kadar Moskova ve Tüm Rusya Patrikliği sözcüsüne, konuya ilişkin “eski değerlendirmelerinin değişmediği” açıklaması yaptırılmışsa da Patrik Kirill sözlerini geri almamıştır. Alsa bile, Ermeni, Vatikan, Dünya Kiliseler Birliği ve öteki unsurların baskılarıyla sağlandığı anlaşılacağından, bunun, kamu oyu önünde ağırlıklı, inandırıcı bir değeri olmayacaktır. Kısacası Patrik Kirill Noel söyleşisindeki değerlendirmeleri bilerek, söylemlerini vurgulayarak yapmıştır.
Konuyla ilgili olarak örneğini aşağıda sunduğum Erivan kaynaklı( çeşitli kanallardan derlenmiş) Armenia Expects Explanation for Russian Patriarch’s Statement başlıklı (Asbarez’de”de yer alan) 15 Ocak tarihli bir haberde,”Ermenistan Kamu Konseyi üyesi Karine Danielyan’ın, Konsey’in “Din, Daspora ve Uluslararası Uyum Sorunları Komisyonu”‘na Patrik Kirill’in “Hristiyan azınlığın Osmanlı İmparatorluğunda imha edilmediği” açıklamasına bir yanıt verilmesini önereceği, Patriklik sözcüsünün açıklamasının doyurucu olmadığı ve Patrik’e, kendisinden daha ayrıntılı ve ciddi bir açıklama beklendiğinin bildirilmesi gerektiği, bu arada Patrik’in söylemlerinin Ermeni Soykırımı” nın” dolaylı biçimde inkarı olduğu belirtilmektedir( bu değerlendirme doğrudur; Patrik 1915 olaylarının bir “soykırımı-toplu kırım” sayılamayacağını dolaylı ama açık biçimde belirtmiştir).
Asbarez’de yer alan değerlendirmelere gönderdiğim yanıtı aşağıda sunuyorum. Asbarez, yanıt sayfasının üstüne iliştirdiği bir notla yayımladığı yazılara yanıt gönderilmesini özendirir ve yorumların yayımlanacağını bildirirken yanıtları önce bir “denetçi” kontrolünden geçirmekte ve Ermeni tezlerine uymayan yanıtları, öteki birçok Ermeni sitesinin de yaptığı gibi, yayımlamamaktadır.
Emenilerin milli çalgısı ” duduk” muş. Bizim kavala benzeyen ve yalnız tek ses çıkarabilen bir müzik aleti. Anlaşılan çok çizgili ( sesli) müzik alanında değerli bestecileri olduğu bilinen Ermeniler konu “Ermeni soykırımı”na geldiğinde, ellerinde değil, “tek ses”e atlayıp , kendi seslerinden başkasını duymuyor, dinlemiyorlar!
Asbarez bana “Your comment is awaiting moderation” deyip aşağıdaki -sayfalarında yer verdikleri-uzun yazıya yanıt oluşturan kısa iletimi sayfasına koyma ilkeliliğini gösteremedi:
“But why the Commission on Religion, Diaspora and International Integration Issues of the Public Council of Armenia, would not, indeed accede to Patriarch Kirill’s deep cut statement he made during the Russian State TV interview where he stated that “…military actions aside, which were always accompanied by a loss on all sides, what is happening now never happened in the Islamic world before. Take the example of the Ottoman Empire. Yes, there were Christian minorities, but they had not been destroyed”: Patriarch Kirill rightfully spoke his mind based on his studious knowledge and assessments of history, and thus opined that “Otoman empire had not destroyed her minorities”- razing thereby the opiniated pronouncement of the present Sovereign of the Vatican City who light-headedly qualified the 1915 events of Eastern Anatolia -occurred in the course of the 1st Word War- as the” first genocide of the 20th century”, to the ground.
To what purpose would an apology from the Patriarch for his statement or an explanatory explanation that might be obtained under politico-religious pressures serve the recognition of “Armenian genocide” allegations and “hye dat”?
“Genocide is precisely a legal concept”. And that Armenian genocide” allegations have been legally thwarted repeatedly. Historical (is history science?) and political approaches are largely variable, at variance with the facts, unconvincing- exposed, as they are, to controversy and subjectivity.
Minds to be rational should acquiesce the obliging limits of the above before furthering the “Armenian genocide” and the so-called “hye dat”. Ülkü Başsoy”
“15 Ocak günü Asbarez’de çıkan ve yanıtımızı tetikleyen yazı metni:
“YEREVAN (Combined Sources) — On January 14, Public Council member Karine Danielyan proposed at the meeting of the Commission on Religion, Diaspora and International Integration Issues of the Public Council of Armenia, that Armenia needs to respond with a statement to Russian Patriarch Kirill’s statement that the Christian minorities in the Ottoman Empire were not annihilated.
The Public Council also stated that they need more explanation regarding the statement made by the Patriarch.
“We need to respond to this statement and expect a more serious explanation, since the explanation given by the Moscow Patriarchate is insufficient,” Danielyan noted.
She added that the Public Council will decide on the format of the adequate response they will demand regarding this statement by the Patriarch.
“I think that we need to petition to the Russian embassy [in Armenia’s capital city of Yerevan] with an open letter,” Danielyan said. “Now, we are working on making additions to the [respective] statement [of ours].”
The Public Council following a meeting Friday also said that they were waiting for clarifications regarding the comments made by Patriarch Kirill.
“But if we put military actions aside, which were always accompanied by a loss on all sides, what is happening now never happened in the Islamic world before. Take the example of the Ottoman Empire. Yes, there were Christian minorities, but they had not been destroyed,” said Kirill.
The Russian Patriarch’s recent TV interview, during which he had made the abovementioned statement, caused protests among the Armenian society.
Subsequently, the Patriarch’s spokesperson commented on the given part of this interview. He noted that the Russian Orthodox Church’s stance on Armenian Genocide was repeatedly expressed through official announcements and the Patriarch’s remarks, whose evidence is the Russian Orthodox Church’s participation in the Armenian Genocide Centennial commemorations in 2015.
These comments made Armenian media and social networks interpret them as an indirect denial of the Armenian Genocide.
“Nobody destroyed a million and a half of Armenians in their historic homeland, conquered and plundered by the Turks, nobody massacred Greeks and Assyrians! Is this a modern interpretation of historical facts by the Russian Orthodox Church?” The statement by the Public Council asked.
The Public Council expressed hope that the comments by Kirill are not a tribute to the short-term political interests, but are the result of a short-term misunderstanding.
“We are delighted that this interpretation is not backed by the leadership of the Russian Federation, as evidenced by the recognition of the Armenian Genocide in the Ottoman Empire by the State Duma of Russia, as well as by the participation of Russian President Vladimir Putin in a ceremony marking the centennial of the Armenian Genocide,” the statement said”.
Yazıları posta kutunda oku