NECDET BULUZ
Eninde sonunda beklenenler olmaya başladı:
Bugüne kadar IŞİD’a “terör örgütü” demeyen Cumhurbaşkanı, Amerika’da sonunda “IŞİD bir terör örgütüdür” dedi. Bitmedi, “IŞİD bitirilinceye kadar savaş sürmelidir” diye de ekledi. Yine bitmedi, Cumhurbaşkanı Erdoğan “Bu savaşta Türkiye asker, dahil, üzerine düşeni yapacaktır” görüşlerini dile getirdi.
Zaten IŞİD’a karşı koalisyon oluşturan Amerika’dan gelen sesler de farklı değil. Türkiye’nin koalisyon içinde yer alacağı ve ön saflarda bulunacağı söylendi. Bu açıklamalara da bugüne kadar itiraz eden çıkmadı.
Söylemek istediğimiz şu:
BU savaşın ortasındayız. Ayrıca dalga dalga gelen sığınmacılara da sınırlarımızı açıyoruz. Bu yükü daha ne kadar kaldırabiliriz, bunun tartışmaları da sürüyor.
Eğer, biz IŞİD’a karşı koalisyon içinde yer alıyorsak, terörle mücadelede ön saflarda bulunuyorsak, içinde bulunduğumuz durumu da bizi bu işe sokanların bilmesi ve çözüm için ellerini taşın altına koymaları gerekiyor. Şu anda bizim için en önemli sorunların başında sonu gelmeyen sığınmacı akınıdır.
Suriye sınırı boyunca, sınır hattının içinde “Güvenlik şeridi” oluşturulmasının hayata geçirilmesi için Türkiye’nin isteklerinin kabul edilmesi şart görünüyor. Bunu mutlaka kabul ettirmek, Türkiye’nin yükünü hafifletmek gerekiyor. Eğer bu konuda bir pazarlık yapılıyorsa Türkiye bu isteğini kabul ettirmelidir.
Yapılan araştırmalarda sınır boyu içinde 20-25 kilometre içine uzanacak bu şerit içinde kurulacak sığınma köylerine Türkiye’ye gelen sığınmacılar taşınacak. BM’nin yardım ve desteği ile sığınmacılar güvenlikli bölgede yaşayacak. Yeme-içme, diğer ihtiyaçları da BM gözetimi altında yapılacak.
Sığınmacılara insan yardım BM denetiminde yapılacak. Koalisyona katılan ülkelerden askerlerin denetimi sağlaması da bu şekilde mümkün olabilecek. Sığınmacıların ihtiyaçları diğer ülkelerden gelen yardımlarla da desteklenmiş olacak. Böylece Türkiye’nin üzerindeki yükün oldukça hafifleyebileceği düşünülüyor.
Sayıları 3 milyonu bulduğu ifade edilen sığınmacılar Türkiye’nin her tarafına yayılmış durumdalar. Çoğunun kayıtları bile bulunmuyor. Bu sığınmacılar zaman zaman sıkıntılara da neden oluyor. Çatışmalar ve tepkiler yoğunlaşıyor. Toplumsal huzuru bozdukları nedeni ile istenilmiyorlar.
Türkiye’nin istediği bu güvenlik şeridi, aynı zamanda uçuşa yasak bölge olarak belirlenecek. Sığınmacıların buralara taşınması sağlıklı biçimde sağlanmış olacak. Bu kamplara Türkiye’ye gelenlerin yanı sıra, yeni gelenler de yerleşecek. Bu konu şimdi Amerikalı ve BM’li yetkililer ile görüşülüyor. Önemli olan Türkiye’nin bu isteklerinin kabul edilmesidir. Yoksa, Türkiye bu konuda ezilecek ve daha da zor duruma düşmüş olacaktır.
Bir yandan bu gelişmeler olurken, diğer yandan IŞİD konusundaki çelişkili açıklamalar da sürüyor. Ankara’nın görüşü, Esad rejiminin bir an önce sona ermesi yolunda. Gerekçesi ise “Esad ve ekibi iş başında kaldığı sürece IŞİD sorunu bitmez “deniliyor.
Ancak, Amerikan Dışişleri Bakanı Kerry’nin IŞİD konusundaki su suçlayıcı açıklamayı da anımsayalım:
“Bugün bölgede bir kriz var. Bu krize, bugüne kadar Esad’a destek olanlar sebep olmuşlardır. Arada çürük elmalar olsa da önemli olan Esad’a karşı savaşmalarıdır diye hesap yapanlar da vardı.”
Kerry, açıkça IŞİD’ı bölgeye bela haline getirenlerin Esad’ın devrilmesi için, Cihatçı gruplara destek veren ülkeler olduğunu ifade ediyor. Burada adı verilmese bile Türkiye de bu grubun içine oturtuluyor. Özetle, biz hala Esad’ın gitmesinde ısrar ediyoruz ama bugün müttefiklerimiz Esad ile işbirliğine başladılar bile. Bu gelişmelerin de iyi okunması gerektiği görüşündeyiz.
IŞİD karşıtı koalisyon güçleri içinde yer almak, eninde sonunda verilmesi gereken en doğru karardır. “Biz, bu işin içinde olmayacağız” demek çözüm olamazdı, olmadı da. IŞİD karşıtı 5 Sünni Arap ülkesinin Amerika’nın yanında yer alması da Türkiye’nin bu işin dışında kalmayacağı gerçeğini gösterdi.
Kaldı ki, PKK’nın silahlı gücünün IŞİD karşıtı kullanılması da Türkiye’nin elini kolunu bağlayacaktı. PKK’nın terör örgütü olmasına rağmen, bölgede güç kazanabilecek konuma gelebileceği, bu imajını bu şekilde silebileceğinin de görülmüş olması ve koalisyon için adım atılması da bize göre geç de olsa isabetli olmuştur.
Bütün bu gelişmeleri alt alta koyduğumuz zaman bölgede en kısa zamanda, en az zararla işi nasıl kapatabiliriz şimdi bunların hesabı yapılmalıdır. Her şeyi bir kenara bırakıp, öncelikle kendimizi sığınmacılardan arındırabilecek adımların atılması konusunda yoğun çaba göstermemiz kaçınılmaz hale gelmiştir.
Bir de şu unutulmasın:
Amerika bölgeye yerleşecek ve uzun süre kalacaktır. Hesaplar buna göre yapılmalı,adımlar da buna göre atılmalıdır.
e.mail: necdetbuluz@gmail.com
necdetes@mynet.com
Yazıları posta kutunda oku