Rusya’da Türk malı taşıyan TIR’lara uygulanan sıkı denetimler ticareti durma noktasına getirirken, sorunun neredeyse “örtülü ekonomik ambargo” haline dönüştüğü yorumları güçleniyor. Daha önce yasa gereği en fazla üç gün gümrüklerde tutulan TIR’ların şu an ortalama 10 günden önce çıkamaması, fiilen Türkiye’nin Rusya’ya ihracatını imkansız hale getirdi. Sorununun Başbakan Erdoğan’ın son Moskova ziyaretinde gündeme getirilmemesi, alt düzeydeki temaslarla çözümü zorlaştırıyor.
Bir yandan Rusya’nın çifte faturalama uygulamalarına karşı sıkı denetim yaptığı, böylece kendi vergi kayıplarını minimuma indirmeyi amaçladığı “haklı bir gerekçe” olarak öne sürülüyor. Ama öbür yandan benzer uygulamanın Çin ya da AB ülkelerine karşı değil sadece Türkiye’yi hedef alması eleştiriliyor.
Bazı yetkililer, Başkan Medvedev’in yaz başında Rusya’nın tekstil başkenti olan İvanova’ya yaptığı ziyaret sırasında yerel üreticilerin sorunlarını dinlediğini, “Türkiye ve Çin’den gelen mallar gümrüklerde denetimsiz geçiyor, haksız rekabet ortamı yaratılıyor, onlarla rekabet edemiyoruz, gerekli önlemler alınsın” taleplerinin öne çıkarıldığını hatırlatılıyor. Bu ziyaretten sonra özellikle tekstil ürünlerinde denetimin sıkılaştırılması için “yukarıdan” gümrüklere talimat gittiği, sorunun büyük ölçüde bundan kaynaklandığı iddia ediliyor.
Türk makamlarının Moskova’da konuyla ilgili yürüttüğü yoğun temaslardan da henüz bir sonuç alınamadı. Sorunun 16 ağutostan itibaren biteceği beklentisi de gerçekleşmedi. Bu yüzden Bakan Tüzmen’in, kendi muadili olmamasına rağmen Rus büyükelçisini araması dikkat çekti. Ancak geçen bunca zamana kadar sorun hafifleyeceğine gittikçe ağırlaşmaya ve Türk mallarına karşı “açıkça ilan edilmemiş örtülü bir ambargoya dönüşmeye” başladı.
Şimdi Başbakan Erdoğan’ın doğrudan devreye girmesi bekleniyor. Erdoğan’ın “Kafkasya İttifakı” için temaslarda bulunduğu Rusya’da bu konuyu gündeme getirmediği öğrenildi. Bu arada konunun gelecek hafta Bakanlar Kurulu toplantısının gündemine taşınması da bekleniyor.
22/8/2008
Yazıları posta kutunda oku